euro2day.gr

Την… εφεδρεία των ελληνικών κρατικών ομολόγων, ονομαστικής αξίας περίπου 60 δισ. ευρώ, τα οποία κατέχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενδέχεται να… ανακαλέσουν η Ευρώπη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην περίπτωση όπου απαιτηθούν πρόσθετες κινήσεις για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους.

Παρά το γεγονός ότι η ΕΚΤ έχει εξαιρεθεί από τη συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου, η οποία προβλέπει «κούρεμα» κατά 50% επί της ονομαστικής αξίας των ομολόγων που κατέχουν οι ιδιώτες, τις τελευταίες ημέρες το θέμα επανατίθεται.

Η διαπραγμάτευση για το PSI, μεταξύ της Ελλάδας, της Ευρώπης και του Δ.Ν.Τ. από τη μία πλευρά και των τραπεζιτών από την άλλη ξεκινά και πάλι σήμερα, μετά από μικρό διάλειμμα και οι ομολογιούχοι θέτουν διά στόματος του επικεφαλής του IIF, Charles Dallara, ως κόκκινη γραμμή τα επιτόκια κάτω του 4%.

Οι ομολογιούχοι διαμήνυσαν στην Ευρώπη και στο ΔΝΤ ότι, αν επιμείνουν σε επιτόκια της τάξης του 3% - 3,5%, δεν έχει νόημα η συζήτηση για εθελοντική αναδιάρθρωση καθώς η ζημία σε επίπεδο καθαρής παρούσας αξίας ξεπερνά το 70%, ισοδυναμώντας με ζημία χρεοκοπίας.

Αν επιμείνουν στη θέση τους, τότε η Ευρώπη και η Ελλάδα θα πρέπει είτε να αποφασίσουν υποχρεωτικό κούρεμα, που σηματοδοτεί πιστωτικό γεγονός και γενικευμένη ενεργοποίηση των ασφαλίστρων κινδύνου (CDS), είτε να κλείσουν συμβιβαστικά το PSI σε εύρος επιτοκίων 4% - 4,5%, αναζητώντας πρόσθετους τρόπους για να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

Και αυτό μπορεί να γίνει είτε με αύξηση του νέου δανείου προς την Ελλάδα, είτε με συμμετοχή και των κεντρικών τραπεζών στην αναδιάρθρωση του χρέους, εξέλιξη που θεωρούν αναπόφευκτη οι αναλυτές μεγάλων τραπεζών (SocGen, UBS) και την οποία φέρεται να έχει προτείνει ως εναλλακτική και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η Ευρώπη έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναγοράς των ομολόγων της ΕΚΤ στην αξία κτήσης από την Ελλάδα, σε δεύτερο, όμως, χρόνο και εφόσον η χώρα σημειώσει ικανοποιητικά βήματα προόδου. Και για τον σκοπό αυτόν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις.

Αντίθετα, το θέμα της συμμετοχής της ΕΚΤ στο PSI, με όρους αντίστοιχους των ιδιωτών, θα δημιουργούσε προηγούμενο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η κεντρική τράπεζα αγοράζει συστηματικά ιταλικά και δευτερευόντως ισπανικά ομόλογα.

Παρασύρει η ενεργοποίηση των CACs και την ΕΚΤ;

Στην πράξη, βέβαια, το ερώτημα τίθεται ήδη από τη στιγμή όπου όπως όλα δείχνουν η Ελλάδα θα υποχρεωθεί να ενεργοποιήσει τις ρήτρες συλλογικής δράσης (τα περίφημα Collective Action Clauses), προκειμένου η συμμετοχή στο PSI να αγγίξει το 100%.

Τραπεζίτες, αναλυτές και στελέχη ελεγκτικών οίκων εκτιμούν ότι αν συμβεί κάτι τέτοιο θα συμπαρασύρει και τις κεντρικές τράπεζες. Επισήμως, όμως, δεν υπάρχει καμία προς το παρόν τοποθέτηση για το θέμα.

Η συζήτηση πάντως για το πώς θα μπορούσε να συμμετάσχει και η ΕΚΤ στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους έχει ανοίξει, και αυτό σηματοδοτεί την πίεση που ασκείται. Προκειμένου δε να διαφυλαχθεί η Ευρώπη από τον κίνδυνο που θα σηματοδοτήσει ενδεχόμενη συμμετοχή της κεντρικής τράπεζας στην αναδιάρθρωση του χρέους, στο τραπέζι πέφτουν και συγκεκριμένες προτάσεις.

Η λύση της μεταφοράς των ομολόγων από την ΕΚΤ στον EFSF

Η πιο λογικοφανής είναι η λύση της μεταφοράς των ελληνικών κρατικών ομολόγων που αγόρασε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος στήριξης τιμών (SMP), στον EFSF στην τιμή κτήσης τους. Δηλαδή, περίπου στα 45 δισ. ευρώ.

Ο EFSF εν συνεχεία μπορεί να τα ανταλλάξει με νέα ομόλογα 20ετίας ή 30ετίας. Έτσι, το ελληνικό χρέος θα μειωθεί αυτόματα ως 15 δισ. ευρώ, συν το όφελος από την επιμήκυνση χρέους ύψους περίπου 45 δισ. ευρώ.

Η παραπάνω -θεωρητική- λύση είναι η περισσότερο λογικοφανής καθώς όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα στήριξης της ΕΚΤ στη δευτερογενή αγορά από την πλευρά της Ευρώπης αιωρούνταν η εντύπωση ότι πρόκειται για προσωρινό εργαλείο, και η ΕΚΤ εν συνεχεία θα μεταβιβάσει τα ομόλογα στον Μηχανισμό Στήριξης.

Επιπρόσθετα, ο EFSF θα μοιραστεί, όπως όλα δείχνουν, τον ίδιο κίνδυνο με τους ιδιώτες ομολογιούχους της Ελλάδας σε περίπτωση χρεοκοπίας. Και αυτό γιατί η Ευρώπη έχει αποδεχθεί τα νέα ομόλογα, τα οποία θα εκδώσει η Ελλάδα, να διέπονται από το ίδιο νομικό καθεστώς με αυτό του δανείου των 30 δισ. ευρώ, που θα χορηγήσει ο EFSF στην Ελλάδα για τη χρηματοδότηση του PSI.

Το θέμα είναι κατά πόσον μια τέτοια λύση θα εντείνει τις ανησυχίες των αγορών ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί μοναδική περίπτωση και μπορεί να υπάρξει αναδιάρθρωση χρέους και σε άλλες χώρες της ευρωζώνης.

Η άλλη λύση, που όμως είναι νομικά περισσότερο περίπλοκη, θα ήταν τα ελληνικά κρατικά ομόλογα που κατέχει η ΕΚΤ να μεταφερθούν σε κάποιον ξεχωριστό λογαριασμό της Ε.Ε. και να αξιολογηθούν σύμφωνα με τις διαδικασίες της Λέσχης του Παρισίου, η οποία χειρίζεται χρέη μεταξύ κρατών, όπως πρότεινε πρόσφατα ο επικεφαλής της Pimco Μοχάμεντ ελ Εριάν.

Διακοπή του προγράμματος στήριξης από την ΕΚΤ;

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρακτικά έχει διακόψει το τελευταίο διάστημα τις παρεμβάσεις της στη δευτερογενή αγορά ιταλικών και ισπανικών ομολόγων, καθώς εν μέρει λειτούργησαν τα έκτακτα μέτρα παροχής ρευστότητας και κυρίως η επέκταση των δημοπρασιών για χρονικό διάστημα 36 μηνών.

Η υποχώρηση των επιτοκίων στις δημοπρασίες από τις αρχές του έτους αποτυπώνουν την εν μέρει αποτελεσματικότητα των μέτρων, και όπως δήλωσε χθες ο Αυστριακός κεντρικός τραπεζίτης J. Nowotny η ΕΚΤ θα περιμένει να δει τα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου προτού αποφασίσει να προχωρήσει σε περισσότερα μέτρα.

Από τις διπλωματικές δηλώσεις του τελευταίου διαστήματος προκύπτει διάθεση να διακοπεί το πρόγραμμα αγορών κρατικών ομολόγων και να αντικατασταθεί από πρόσθετα μέτρα χαλάρωσης, καθώς όπως δήλωσε ο J. Nowotny «η ανάγκη για κάποιου τύπου παρέμβαση αναγνωρίζεται ευρέως».