www.capital.gr - Κεφάλαιο στην ενημέρωση

Mario Draghi, president of the European Central Bank (ECB), at a news conference at the ECB headquarters in Frankfurt, Germany on Aug. 2, 2012. Draghi signaled the bank will join forces with governments to buy sovereign bonds in sufficient quantities to remove all doubts about the future of the euro.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Mario Draghi σε συνέντευξη Τύπου, στα κεντρικά της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη, στις 2 Αυγούστου του 2012.

Του Peter Coy

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi προσφέρει κάτι που φαίνεται ως μία απίστευτα ανοιχτή δέσμευση για την αγορά κρατικών ομολόγων αναξιοπαθούντων ευρωπαϊκών εθνών. Αλλά υπάρχουν και κάποιοι όροι.

Για να πάρει βοήθεια από την τράπεζα, η Ισπανία -η χώρα βρίσκεται σήμερα στο στόχαστρο των ραντάρ της αγοράς- πρέπει να κρατήσει την υπόσχεση της και να εξαφανίσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα. Οι προσπάθειες για άμεση εξισορρόπηση του προϋπολογισμού είναι πιθανό να επιδεινώσουν την ήδη σοβαρή οικονομική ύφεση της Ισπανίας. Κοντολογίς, το όφελος της εξαγοράς ομολόγων από την ΕΚΤ θα αντισταθμιστεί πλήρως από το κακό που θα προκαλέσει η περιοριστική δημοσιονομική πολιτική.

Το Bloomberg News μετέδιδε χθες, επικαλούμενο δύο στελέχη της κεντρικής τράπεζας των οποίων τα ονόματα δεν αναφέρθηκαν, ότι ο Draghi ευνοεί την αγορά δημόσιου χρέους ώστε να πιέσει προς τα κάτω τα επιτόκια και να μειώσει το κόστος δανεισμού των κρατών. Είναι εναντίον της θέσπισης ορίου για το πόσα πολλά μπορεί να αγοράσει η ΕΚΤ –υποθετικά επειδή αυτό θα έδινε στους κερδοσκόπους έναν στόχο. Το σχέδιο Draghi πηγαίνει κόντρα στις επιθυμίες της Bundesbank, της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας, η οποία λέει ότι η αγορά ομολόγων ισοδυναμεί με τη χρηματοδότηση των προϋπολογισμών των κρατών, πράγμα το οποίο αντιβαίνει τον καταστατικό χάρτη της ΕΚΤ. Όμως, η Bundesbank δεν έχει αρκετές ψήφους στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ ώστε να αποτρέψει την πρωτοβουλία του Draghi.

Τα κέντρα χάραξης πολιτικής συζητούν το σχέδιο, ενώ ο Draghi αναμένει να ανακοινώσει την απόφασή τους σήμερα.

Σε έναν τέλειο κόσμο, στον οποίο ο λόγος της Ισπανίας θα ήταν «συμβόλαιο» για όλο τον κόσμο, η ισπανική κυβέρνηση θα έπαιρνε την άδεια να «τρέξει» μεγάλα ελλείμματα προϋπολογισμού τώρα, ενώ η οικονομία της είναι αδύναμη, σε αντάλλαγμα με μια υπόσχεση για εξάλειψη των ελλειμμάτων σε λίγα χρόνια, όταν επανέλθει η ανάπτυξη. Αλλά η Ισπανία έκαψε το χαρτί της αξιοπιστίας όταν απέτυχε να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει μέχρι σήμερα, λέει ο καθηγητής οικονομίας του Πανεπιστημίου Duke Juan Ramirez-Rubio. Έτσι, επίσημοι και ιδιώτες δανειστές απαιτούν να δουν άμεση δράση από την Ισπανία πριν επεκτείνουν περεταίρω τις πιστωτικές τους υπηρεσίες.

«Θα ρίξει αυτό τις οικονομίες πιο βαθιά στο λάκκο σε βραχυπρόθεσμο πλάνο; Ναι. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι΄αυτό», λέει ο Rubio-Ramirez. «Αλλά κάθε πράγμα στο καιρό του. Χωρίς να επιλυθούν τα δημοσιονομικά προβλήματα, κανείς δεν πρόκειται να αγοράσει από αυτό το χρέος, άρα είναι αδύνατο να αυξηθεί».

Η Ισπανία μάλλον θα καταφέρει να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, αλλά όχι με ανώδυνο τρόπο, λέει ο William Cline, συνεργάτης του Ινστούτου Διεθνούς Οικονομικής Peterson. Τον Ιούλιο, οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών-μελών της Ευρωζώνης, έδωσαν στην ισπανική κυβέρνηση περιθώριο ενός επιπλέον έτους για να οδηγήσει το έλλειμμα προϋπολογισμού κάτω από το 3% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.

Στην Κεϋνσιανή θεωρία, μία μείωση των κυβερνητικών δαπανων ή μια αύξηση στη φορολογία ρουφά τη ζήτηση από την οικονομία, προκαλώντας συρρίκνωσης της οικονομικής παραγωγής. Ο Cline ισχυρίζεται: Έχουν περισσότερα να κερδίσουν αν μειώσουν το spread του ρίσκου (επιπλέον δαπάνες τόκων) από όσα έχουν να χάσουν σύμφωνα με τις βασικές σκέψεις της κεϋνσιανής σχολής... Το πραγματικό φιλί του θανάτου», λέει, θα είναι έαν οι ιδιώτες πιστωτές αντιληφθούν πως οι επίσημοι πιστωτές θα απαιτήσουν προτεραιότητα στην εξόφληση σε αντάλλαγμα για τα νέα δάνεια.

Αυτό θα υπονόμευε την αξία του υφιστάμενου χρέους και θα εκτόξευε τα κόστη δανεισμού.

Ο Coy είναι συντάκτης θεμάτων Οικονομίας του Bloomberg Businessweek.

http://www.capital.gr/news.asp?id=1606569