euro2day.gr

Κατάσταση επιφυλακής έχει σημάνει για την Ευρώπη, μετά την χθεσινή επάνοδο των πιέσεων στα ιταλικά και ισπανικά ομόλογα, καθώς αποδεικνύεται ότι οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της 21ης Ιουλίου δεν μπορούν να βάλουν «ανάχωμα» στην μετάδοση της ευρωπαϊκής κρίσης.

Δέκα ημέρες μετά την Σύνοδο Κορυφής και ενώ υπερψηφίζεται από Βουλή Αντιπροσώπων και Γερουσία στις ΗΠΑ η αύξηση του ορίου χρέους κατά 2,1 τρις δολάρια, τα ιταλικά και ισπανικά ομόλογα εκτινάχθηκαν, χθες, σε νέα υψηλά 14 ετών, προκαλώντας συναγερμό σε Ρώμη και Μαδρίτη

Η απόδοση του 10ετούς ισπανικού ομολόγου έφθασε στο 6,33% για να υποχωρήσει χθες το απόγευμα στο 6,26%, ενώ η απόδοση του ιταλικού κινούνταν την ίδια ώρα μεταξύ 6,12% με 6,14%.

Ο ισπανός πρωθυπουργός κ. Θαπατέρο αποφάσισε να καθυστερήσει τις καλοκαιρινές του διακοπές, προκειμένου να αντιμετωπίσει την κάθετη πτώση της τιμής των ισπανικών ομολόγων, ενώ ο Ιταλός υπουργός Οικονομικών, Τζούλιο Τρεμόντι συναντάται, σήμερα, με τον πρόεδρο του Eurogroup Ζ. Κ Γιούνκερ και τον Επίτροπο Οικονομικών κ. Ολι Ρεν, για να συζητήσουν τις εξελίξεις.

Συνάντηση που αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα μετά τα πυρά που εξαπέλυσαν χθες οι Ιταλοί εναντίον της Ευρωζώνης αλλά και των ΗΠΑ. «Πήραμε όλα τα αναγκαία μέτρα για τη δραστική μείωση του ελλείμματος, όμως η κρίσιμη κατάσταση σε Ευρωζώνη και ΗΠΑ ευθύνεται για τις ασφυκτικές πιέσεις των αγορών στην Ιταλία» απεφάνθη χθες η Επιτροπή Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας του υπουργείου Οικονομικών της Ιταλίας.

Και εν μέρει οι Ιταλοί έχουν δίκαιο. Παρά τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για τη μείωση του ελλείμματος που βρίσκεται στο 4,6% τα επιτόκια δανεισμού της χώρας διατηρούνται σε επίπεδα υψηλότερα απ αυτά που δανείζοντα Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιρλανδία από τον Προσωρινό Μηχανισμό ή τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης ( Ελλάδα).

“Πολυβόλο χωρίς σφαίρες ο EFSF”

Γιατί η Ιταλία και Ισπανία κινδυνεύουν να μπουν στον … τάκο των αγορών; Η μεν πρώτη εξαιτίας του υψηλού χρέους της και των ανησυχιών ότι ολοκληρώνεται ο πρόσκαιρος κύκλος ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας που σηματοδότησε η νομισματική πολιτική της FED, η δε δεύτερη εξαιτίας των ανησυχιών για το τραπεζικό της σύστημα.

Κοινός παρονομαστής των προβλημάτων αποτελεί επομένως η αδυναμία της Ευρώπης να απαντήσει με ικανοποιητικά εργαλεία στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους. Η απόφαση να διευρυνθεί ο σκοπός του Προσωρινού Μηχανισμού ώστε να μπορεί να αγοράζει ομόλογα και από τη δευτερογενή αγορά ή να χρηματοδοτεί προληπτικές επεμβάσεις διάσωσης τραπεζών από τις επιμέρους κεντρικές τράπεζες, αμφισβητείται ήδη από τις αγορές.

«Η Ευρώπη κατέστησε τον EFSF «πολυβόλο», ξέχασε όμως να τον οπλίσει σφαίρες». Η παραπάνω δήλωση στελέχους ξένης επενδυτικής τράπεζας αποτυπώνει την εκτίμηση των αγορών για τα μέτρα που ελήφθησαν την 21η Ιουλίου ως προς τον προσωρινό Μηχανισμό.

Εκτίμηση που διαμορφώθηκε χάρη και στην ίδια την Ευρωζώνη καθώς ήδη από τις 22 Ιουλίου ξεκίνησε η παραδοσιακή ευρωπαϊκή …κακοφωνία. Οι διαρροές ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο του EFSF θα είναι έτοιμο στο τέλος του έτους και κυρίως η έλλειψη κάθε δήλωσης ή έστω πρόθεσης, διεύρυνσης των εγγυήσεων και επομένως των εν δυνάμει κεφαλαίων του, καθιστούν τον Μηχανισμό πρακτικά ανενεργό εργαλείο για Ιταλία και Ισπανία.

Στην Ιταλία, το χρέος με βάση τα στοιχεία του περασμένου Ιουνίου ανέρχονταν σε 1,890 τρισ. ευρώ, περιλαμβανομένων των γραμματίων και η μέση διάρκεια του διαμορφώνεται σε 7,09 χρόνια. Μέχρι τώρα η χώρα έχει καλύψει το 65% του ετήσιου προγράμματος δανεισμού της και οι λήξεις έως το τέλος της χρονιάς ανέρχονται σε 157 δισ. ευρώ.

Κλοιός από ύφεση και υψηλά επιτόκια δανεισμού

Ο πλέον δύσκολος μήνας είναι ο Σεπτέμβριος καθώς κατά τη διάρκεια του πρέπει να ανανεωθεί ιταλικό χρέος ύψους 46 δισ. ευρώ. Κάθε αύξηση του επιτοκίου δανεισμού κατά μια ποσοστιαία μονάδα μεταφράζεται σε επιπλέον τόκους 3 δισ. ευρώ την πρώτη χρονιά και διπλάσια επιβάρυνση τη δεύτερη. Ήδη για την εξυπηρέτηση του δανεισμού της, η χώρα πληρώνει το 4,8% του ΑΕΠ ή 77 δισ. ευρώ.

Με την απόδοση των 10ετών να κινείται ελαφρώς υψηλότερα του 6% η Ιταλία επιβαρύνεται ήδη από υψηλούς τόκους σε μια περίοδο μάλιστα που η οικονομία παραμένει στάσιμη και τα φορολογικά μέτρα απειλούν με μείωση του ΑΕΠ.

«Η Ιταλία κινδυνεύει να εισέλθει στο φαύλο κύκλο ύφεσης και διόγκωσης του χρέους ως προς το ΑΕΠ αν η Ευρώπη δεν λάβει δραστικά μέτρα που να καθησυχάζουν τις αγορές» σημειώνει έμπειρο στέλεχος της εγχώριας αγοράς ομολόγων συμπληρώνοντας ότι από πλευράς επιτοκίων η Ιταλία βρίσκεται στην θέση που βρισκόταν η Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2010.

«Αν το επιτόκιο δανεισμού της, για δεκαετία, υπερβεί το 6,5% πλησιάζοντας το 7% τότε όπως έδειξε το προηγούμενο Ελλάδας, Πορτογαλίας και Ιρλανδίας θα αναγκαστεί να προσφύγει στο Μηχανισμό» σημειώνει ο ίδιος, συμπληρώνοντας βέβαια ότι λόγω των καταστροφικών συνεπειών που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη για την Ευρωζώνη θα καταβληθεί κάθε προσπάθειας να αποτραπεί.

Η ιταλική αγορά ομολόγων αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη παγκοσμίως και οι εγχώριοι χρηματοοικονομικοί όμιλοι κατέχουν το 55% του ιταλικού χρέους, έχουν προχωρήσει σε αυξήσεις και επομένως διαθέτουν το capacity να βοηθήσουν στην ομαλοποίηση της αγοράς, σε συνδυασμό με ένα ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης.

Προς το παρόν πάντως οι αγορές δείχνουν όχι μόνο να μην πείθονται αλλά να φοβούνται τα ..χειρότερα. Όπως γράφει η στήλη Χαμαιλέων ευρωπαϊκές και αμερικανικές τράπεζες ξεπουλούν ιταλικά ομόλογα και συνιστούν στους πελάτες τους άνοιγμα θέσεων σε CDS.

Καραμπόλες σε Ιταλία-Ισπανία από υποβαθμίσεις των ΗΠΑ

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο οι Ιταλοί δικαίως κατηγορούν Ευρωζώνη και ΗΠΑ για τις πιέσεις που δέχονται είναι οι ανησυχίες για το τι θα συμβεί σε περίπτωση υποβαθμίσεων της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ.

Πιθανότητα που έχουν αφήσει ανοικτή οι οίκοι αξιολόγησης καθώς ανέμεναν εξοικονομήσεις 4 τρις δολάρια και όχι 2,4 τρις δολάρια, στα οποία συμβιβάστηκαν Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι.

Ενδεχόμενες υποβαθμίσεις της οικονομίας των ΗΠΑ από «ΑΑΑ» σε «ΑΑ» από δύο οίκους θα αύξανε το κόστος δανεισμού των κρατών παγκοσμίως και ιδιαίτερα των risky assets όπως είναι αυτή τη περίοδο τα ιταλικά και ισπανικά κρατικά ομόλογα.

Ταυτόχρονα θα προκαλέσει σειρά από καραμπόλες στα long χαρτοφυλάκια, πυροδοτώντας αναγκαστικές πωλήσεις κρατικών ομολόγων χωρών με διαβάθμιση «ΑΑ».

Αναζητούν καταφύγιο σε χρυσό και ελβετικό φράγκο.

Είναι τέτοια η «ανάγκη» για ασφάλεια που πλέον η απόδοση που προσφέρει το γερμανικό δεκαετές ομόλογο (2,4%) είναι μικρότερη από το επίπεδο του πληθωρισμού. Σύμφωνα με το Reuters είναι η πρώτη φορά τα τελευταία πενήντα χρόνια που η απόδοση του γερμανικού τίτλου είναι πρακτικά «μηδέν».

Αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις των πολιτικών στις ΗΠΑ αναφορικά με την αύξηση του ορίου χρέους έκρυψαν το πραγματικό πρόβλημα: ότι σε πολλές αναπτυγμένες χώρες τα ελλείμματα και τα χρέη είναι υψηλά σε μια στιγμή που οι οικονομίες δείχνουν πλέον σαφή σημάδια υποχώρησης.